Świdziński Karol Rudolf Ignacy, pseud. Kalasanty Wesołowski (1841—1877), powstaniec styczniowy, uczestnik Komuny Paryskiej, poeta.
Ur. 2 VII w Skomorochach (pow. hrubieszowski), był wnukiem Piotra h. Półkozic (ur. 1772), radcy woj. lubelskiego, wolnomularza, prezesa kapituły niższej «Prawdziwa Jedność» w Lublinie, członka Tow. Przyjaciół Nauk Woj. Lubelskiego, kolekcjonera, synem Piotra Konstantego (ur. ok. 1815), właściciela połowy dóbr Skomorochy Wielkie, zastępcy członka Rady Pow. Hrubieszowskiego, oraz Filipiny z Piotrowskich. Miał braci: Mariana (1840 — 31 I 1842) i Piotra (ur. 1843).
Ś. do r. 1853 uczył się w domu. Następnie uczęszczał do Gimnazjum Gubernialnego w Lublinie, gdzie 25 VI 1859 uzyskał świadectwo dojrzałości. W r. 1860 zapisał się na studia w Inst. Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Marymoncie pod Warszawą; po jego zamknięciu w r.n. kontynuował studia w Inst. Politechnicznym i Rolniczo-Leśnym w Puławach. Związał się wówczas ze stronnictwem «czerwonych» i został sekretarzem Mikołaja Nieczaja (Neczaja), lekarza z Dubienki. Ze sformowanym przez niego oddziałem wkroczył w nocy z 22 na 23 I 1863, w momencie wybuchu powstania styczniowego, do Hrubieszowa. Po rozbiciu partii Nieczaja zorganizował w Puławach oddział złożony z kolegów ze studiów i dołączył z nim do grupy Leona Frankowskiego. Gdy również oddział Frankowskiego został rozbity w lutym t.r. pod Słupczą, przeszedł do partii Józefa Władysława Drucickiego (Józefa Ruckiego) i Karola Krysińskiego. Następnie z upoważnienia Rządu Narodowego sformował własny oddział 24 strzelców konnych, z którym przemieszczał się głównie w okolicach Szczebrzeszyna i Zamościa. W nocy z 11 na 12 XI w potyczce z Kozakami pod Ciotuszą Starą (pow. biłgorajski) oraz 8 I 1864 pod Krasnobrodem (pow. zamojski), po starciu z przeważającymi siłami rosyjskimi, oddział został zmuszony do odwrotu. Tropiony w okolicach Tyszowca przez Rosjan, Ś. rozpuścił oddział w lutym t.r., a sam ukrywał się poza Lubelszczyzną.
Prawdopodobnie jesienią 1864 przedostał się Ś. do Galicji. Następnie wyjechał do Belgii i podjął studia w Gandawie; zrezygnował z nich niebawem z powodów materialnych. W r. 1866 osiadł w Paryżu, gdzie pracował jako agent handlowy i rysownik. Debiutował jako poeta wierszem sztambuchowym Do hr. A.K. („Mrówka” 1869 nr 33). Zaprotegowany przez kuzyna, Jarosława Dąbrowskiego, został nauczycielem literatury i języka polskiego w szkole polskiej przy bulwarze Batignolles. Pisał w tym czasie wiersze mające charakter rymowanej publicystyki. W r. 1869 powstał Ostatni toast na uczcie młodzieży w Paryżu w rocznicę powstania 22. stycznia 1863, a w styczniu 1870 Do strun mej lutni. W czasie trwającej od lipca 1870 wojny francusko-pruskiej zaciągnął się w stopniu sierżanta do 223. baonu Gwardii Narodowej. Więziony podczas oblężenia Paryża w grudniu t.r., napisał wiersz W więzieniu. W okresie Komuny Paryskiej (marzec—maj 1871) bronił XVII dzielnicy i awansował na kapitana. Walczył m.in. pod dowództwem Dąbrowskiego 7 IV 1871 w Neuilly. Gdy w kwietniu t.r. Dąbrowski objął stanowisko komendanta placu m. Paryża, Ś. został jego oficerem przybocznym i 1 V awansował na podpułkownika. W związku z przejściem jego oddziału pod inne dowództwo podał się 13 V do dymisji. Następnie towarzyszył Dąbrowskiemu, będącemu od początku maja wodzem naczelnym sił zbrojnych Komuny, i prawdopodobnie był 23 V świadkiem jego śmierci na barykadzie przy rue Myrha na Montmartrze. Do szarży Dąbrowskiego pod Issy nawiązał w utworze Prośba o konia ze stepu, a bohaterom Komuny poświęcił wiersz Popiołom Nataniela Rossela, ministra wojny podczas Komuny Paryskiej. Po upadku Komuny ukrywał się z Teofilem Dąbrowskim, bratem Jarosława, a następnie zbiegł z nim do Londynu, do wdowy po Jarosławie, Pelagii; we Francji został zaocznie skazany na deportację. W Londynie nawiązał latem kontakt z K. Marxem (list z 11 VIII), od którego otrzymał pieniądze na popularyzowanie w Galicji I Międzynarodówki.
Towarzysząc Pelagii Dąbrowskiej, przybył Ś. w październiku 1871 do Krakowa. Dn. 31 XII t.r. napisał tu gorzki wiersz Na zakończenie roku 1871. Utwory poetyckie publikował w „Tygodniku Wielkopolskim” (Serce, 1871 nr 52, Dwie kochanki, 1872 nr 6). Pod pseud. Kalasanty Wesołowski współpracował z warszawskim tygodnikiem „Kłosy”. W pierwszym tomie wydawanego w r. 1872 w Krakowie przez Adama Honorego Kirkora pisma zbiorowego „Na dziś” ogłosił wiersz Naprzód — pracą!. Nazwany po latach przez Piotra Chmielowskiego «niby odą do młodości, z tego właśnie względu ciekawą i ważną, że w niej przeciwstawia się poezji romantycznej», był ten wiersz rodzajem zbioru postulatów kształtującego się polskiego pozytywizmu. Wezwanie do pracy i nauki, pomniejszanie roli poezji oraz odrzucenie idei walki zbrojnej, sprowadziły na Ś-ego krytykę. W rezultacie w drugim tomie pisma „Na dziś” opublikował Ś. t.r. wiersz Darmo nic. W r. 1873 przeniósł się do Stanisławowa, gdzie pracował jako urzędnik w delegaturze kolei Arcyksięcia Albrechta. T.r. napisał Odpowiedź na krytykę wiersza Naprzód — pracą!, a w r. 1875 wiersz Toast po ukończeniu budowy kolei Arcyksięcia Albrechta (oba w: Poezje). W rękopisie pozostawił utwór Warszawscy motyle oraz fragment dramatyczny Spiskowi (oba niezachowane). Przyjaźnił się z Władysławem Bełzą. Zmarł 4 VI 1877 w Stanisławowie, został pochowany na tamtejszym cmentarzu rzymskokatolickim (pomnik zachowany na terenie obecnego Skweru Pamięci).
W zawartym 17 XI 1874 małżeństwie z Wandą z Milewskich (26 X 1851 — 29 I 1920) Ś. prawdopodobnie nie miał dzieci.
Pośmiertnie ukazały się Poezje Ś-ego (Lw. 1878), poprzedzone wspomnieniem Bełzy.
Portret w: Poezje, Lw. 1878; — Dawni pisarze pol., IV (błędna data ur.); Hertz, Zbiór poetów pol., Ks. 3, 6; Literatura pol. Enc., II; Nowy Korbut, XVI (błędy); — Anc B. i J., Z lat nadziei i walki 1861—1864, Brody 1907 s. 107—8; Białynia-Chołodecki J., Cmentarzyska i groby naszych bohaterów z lat 1794—1864 na terenie Wschodniej Małopolski, Lw. 1928; Borejsza J. W., Emigracja polska po powstaniu styczniowym, W. 1966; tenże, W kręgu wielkich wygnańców (1848—1895), W. 1963; Chmielowski P., Zarys najnowszej literatury polskiej z ostatnich lat szesnastu, Wil. 1881; Cieplewicz M., Zarys dziejów wojskowości polskiej w latach 1864—1939, W. 1990; Ciołkoszowa L., Ciołkosz A., Zarys dziejów socjalizmu polskiego, Londyn 1972 II; Ciwkacz O., Słowo i scena. Z dziejów teatru polskiego w Stanisławowie (1867—1894), w: Przez słowo — w słowach — o słowach, Red. T. Borutka, A. Węgrzyniak, Bielsko-Biała 2009; Detko J., Karol Świdziński, w: Obraz liter. pol. XIX i XX w., S. 4 I (błędna data ur.); Domański C. W., Absolwenci Gimnazjum Gubernialnego i Szkoły Powiatowej w Lublinie 1835—1866, L. 2002 (mszp. w posiadaniu autora); Gris N., Szkoła Polska w Paryżu, W. 1962; Koberdowa I., Komuna Paryska i Polacy, W. 1971; taż, List o udziale młodzieży puławskiej w powstaniu styczniowym, w: Mencel T., Problemy historii i archiwistyki, L. 1986; Maciejewski J., Przedburzowcy. Z problematyki przełomu między romantyzmem a pozytywizmem, Kr. 1971; Markiewicz H., Pozytywizm, W. 1999; Niebelski E., Zmierzch powstania styczniowego w Lubelskiem i na Podlasiu, 1864—1872, L. 1993; Pomian A., Od klęski do zwycięstwa 1864—1920. Szkice publicystyczno-historyczne, New York 1990; Sokulski J., Uwagi nad spisem Polaków biorących udział w Komunie 1871 r., „Niepodległość” T. 7: 1933; Sowińska G., Zamojszczyzna w Powstaniu Styczniowym, „Annales UMCS”, Sectio F, T. 48: 1993 s. 109—22; Stolzman M., Z działalności wydawniczej Adama Honorego Kirkora. Pismo zbiorowe „Na dziś”, „Roczn. Hist. Czasopiśm. Pol.” T. 7: 1968; Strumph-W ojtkiewicz S., Książka szła za emigrantem, Wr. 1963; Studia i materiały do historii sztuki wojennej, W. 1956 III; Wojtasik J., Idea walki zbrojnej o niepodległość Polski, 1864—1907. Koncepcje i próby ich realizacji, W. 1987; Wyczańska K., Polacy w Komunie Paryskiej, W. 1971; Zdrada J., Jarosław Dąbrowski 1836—1871, Kr. 1973; — Dok. władz cywilnych; Gawerski A., Francja w pamiętnikach Polaków. Antologia, W. 1982; Pierwsza Międzynarodówka a sprawa polska. Dokumenty i materiały, Red. H. Katz, W. 1964; Warszawa w pamiętnikach powstania styczniowego, Oprac. K. Dunin-Wąsowicz, W. 1963; — „Ruch Liter.” 1877 nr 25, 1878 nr 17; „Tydzień” T. 5: 1877 nr 40; — AP w L.: Parafia rzymskokatol. w Grabowcu, sygn. 60/1841 (akt ur.), sygn. 41/1842 (akt zgonu prawdopodobnie starszego brata Mariana, błędnie jako Ś.); B. Ossol.: sygn. 12420 (listy Ś-ego do W. Bełzy z r. 1873).
Cezary W. Domański